5 / 12 - بيان محكم و متشابه بحث محكم و متشابه يكى از مباحث اساسى و در عين حال پيچيده علوم قرآن است . ريشه اين بحث درخود قرآن نهفته كه در سوره آل عمران آيه هفتم به آن اشاره مىكند و در يك توصيف كلى برخى آيات را محكم و برخى از آيات را متشابه مىداند . قرآن تشابه در آيه را بگونه‌اى وصف نموده كه وجودش موجب سوء استفاده كژدلان و فتنه انگيزان و تأويل سازان مىگردد . در گزارشهاى مختلفى كه درباره مصحف امام آمده از جمله خصيصه‌هايى كه ذكر شده اين است كه در اين كتاب محكم و متشابه آمده است : « و لقد احضروا الكتاب كمّلا مشتملا على التأويل و التنزيل و المحكم و المتشابه » . « 1 » امام كتاب را تماما در پيش آنها حاضر كرد ، در حالى كه شامل تأويل و تنزيل و محكم و متشابه بود . پيش از اينكه بخواهيم به مفاد اين جمله بپردازيم ، بايسته است به اهميت محكم و متشابه از ديدگاه حضرت بپردازيم . سابقه بحث به اين جا بر مىگردد كه امير مؤمنان در مواردى مختلف طبق نقل راويان به تقسيم بندى قرآن و اهميت آگاهى به محكم و متشابه تأكيد مىكند . اين تأكيد هم در منابع اهل سنت آمده است و هم در منابع شيعه . به عنوان نمونه :

--> ( 1 ) - مجلسى ، بحار الانوار ، ج 90 / 226 . طبرسى ، الاحتجاج ، ج 1 / 257 .